Het onzichtbare lot van minderjarige asielzoekers

Gesprek - 

In 2016 berichtte Europol dat er 10.000 kinderen spoorloos verdwenen zijn tijdens hun vlucht door Europa. Ook vanuit de beschermde opvang in Nederland verdwijnen alleenstaande minderjarige asielzoekers. Journalisten van de projecten ‘Lost in Europe’ en ‘Shadow Game’ hebben het als taak op zich genomen om uit te zoeken waar deze kinderen blijven. We gaan met hen in gesprek over het onzichtbare lot van kinderen op de vlucht. Hoe kan het dat minderjarige migranten verdwijnen en hoe kunnen we dit voorkomen?

Nadat Europol in 2016 berichtte over de 10.000 vermiste kinderen, werd al snel duidelijk dat niemand precies weet waar zij terecht komen, en dat dit getal alleen een grove schatting is. Gevreesd wordt dat veel van de vermiste kinderen in handen belanden van criminele netwerken en mensenhandelaars die de minderjarigen misbruiken als sekswerker of slaaf.

Door bedreigingen en geldschulden, maar ook door wantrouwen tegenover autoriteiten, gaan ze met deze handelaars in zee. Ook hun kwetsbaarheid speelt hierin een rol. Wat kan er in het Europees en Nederlands asielbeleid veranderen om dit te voorkomen?

We praten met journalisten Sanne Terlingen (Lost in Europe) en Els van Driel (Shadow Game) over hun projecten en wat zij tot nu toe ontdekt, gezien en gehoord hebben over het onzichtbare lot van deze kinderen.

Daarnaast praten we met Bet-El (Betty) Teklemariam, die zich als cultureel mediator inzet om Eritrese vluchtelingen en statushouders hun weg te vinden in de samenleving. Hierbij richt ze zich met name op kwetsbare groepen, waar kinderen ook onder vallen. We gaan met haar in gesprek over deze kwetsbaarheid, maar ook over hoe het voor deze kinderen is om te moeten vluchten, en vervolgens in Nederland aan te komen.

Speciaal voor dit programma is een gedeelte van het kunstproject ‘Lost Not Found‘ te zien in het Humanity House. Met dit project wil Saskia Stolz aandacht vragen voor het probleem. Op prominente plekken in verschillende Europese steden zijn goud gespoten kinderkleren te zien.

Over de sprekers

  • Sanne Terlingen is een prijswinnende onderzoeksjournalist, gespecialiseerd in kindersekstoerisme en Eritrea. Momenteel werkt zij voor het onderzoekjournalistieke radioprogramma Argos.
  • Eefje Blankevoort is een van de oprichters van journalistiek bureau Prospektor.  Tussen 2002 en 2006 verbleef zij met grote regelmaat in Iran, waar zij studeerde, een archief samenstelde voor het Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis en werkte aan haar boek “Stiekem kan hier alles”. Eefje heeft zich sindsdien ontwikkeld tot een journalistieke duizendpoot; ze schrijft artikelen en boeken, maakt interactieve projecten, tentoonstellingen en documentaire films. Naast haar journalistieke werk is Eefje bestuurslid van Storytelling centrum Mezrab, en audiocollectief Grenzeloos Geluid.
  • Els van Driel is een journalist en regisseur. Ze richt zich in haar werk vooral op kinderrechten en het Europees en Nederlands asielbeleid. Eerdere projecten van haar waren onder andere ‘De Asielzoekmachine’ over het Nederlandse asielbeleid en ‘De Deal’ over de Europese migratie-afspraken met Turkije. Naast Shadow Game is Els ook betrokken bij Lost in Europe vanuit KRO-NCRV. Zij onderzoekt momenteel hoe en of er een tv-reportage gemaakt kan worden over het lot van verdwenen kinderen in Nederland.
  • Bet-El Teklemariam (Betty) cultureel mediator, is geboren in Eritrea, en op jonge leeftijd naar Duitsland gevlucht, waar zij vervolgens gewerkt heeft in de Duitse jeugdzorg, en Duitse migranten begeleidde. Sinds haar komst naar Nederland in 2000, helpt Bet-El als cultureel mediator, Eritrese vluchtelingen en statushouders bij het vinden van hun weg in de samenleving. Hierbij richt ze zich met name op kwetsbare groepen zoals vrouwen en kinderen en op schrijnende situaties als huiselijk geweld. Bet-El wordt hiervoor onder andere ingezet door gemeenten, Vluchtelingenwerk, en Nidos.
  • Moderator is Sabine de Jong, kinderrechtendeskundige bij UNICEF Nederland.

Over de projecten

  • Voor ‘Lost in Europe’ werken ongeveer veertig Europese journalisten samen om uit te zoeken hoe het kan dat de minderjarige migranten verdwijnen. Het onderzoek van Sanne Terlingen kreeg in Nederland veel aandacht, vooral na haar bevindingen over de verdwijning van Vietnamese minderjarigen uit de beschermde opvang. Volgens haar onderzoek werden deze jongeren slachtoffer van mensenhandel. Na de reportage vroeg de gehele Tweede Kamer om een onderzoek, wat toenmalig staatssecretaris Mark Harbers vervolgens ook aankondigde. De reportages zijn te horen bij het onderzoeksjournalistieke radioprogramma Argos. 
  • Shadow Game is een multimedia project van fotografen en documentairemakers Eefje Blankevoort, Els van Driel en Cigdem Yuksel.  Voor de documentaire, die in 2020 uitkomt, volgen ze tieners op de vlucht in Europa. Niet alleen deze levensgevaarlijke reis, die de kinderen zelf ‘The Game’ noemen staat centraal, maar ook hun ontwikkeling en zoektocht van kind naar volwassenheid. Hoe ontwikkelt een kind zich onder zulke extreme omstandigheden tot jongvolwassene? En hoe vormt je identiteit zich als je elke dag moet zien te overleven? 
  • Tijdens dit programma zal ook Saskia Stolz van Power of Art House aanwezig zijn. Met haar kunstproject ‘Lost Not Found‘ vraagt zij aandacht voor dit probleem door goud gespoten kinderkleertjes op prominente plekken in verschillende Europese steden te plaatsen. Voor dit programma zullen deze kleertjes ook in het Humanity House geplaatst worden.

Foto: Cigdem Yuksel, voor het project ‘Shadow Game’. Zij fotografeerde Umur (16), uit Pakistan, één van de kinderen die ze volgden voor dit project.

Bekijk het Facebook-event hier